Waarom is betrouwbare klimaatinformatie nodig?
VN-Special Rapporteur voor klimaatverandering en mensenrechten, Elisa Morgera, legt in een video uit hoe belangrijk betrouwbare klimaatinformatie is.
Waar verdient betrouwbare klimaatinformatie bescherming?
Er zijn 6 domeinen waar maatregelen nodig zijn om betrouwbare klimaatinformatie te beschermen.
Onderwijs
Integreer informatie-integriteit in het basis- en voortgezet onderwijs
Meer informatie
Betrouwbare kennis over duurzaamheid en het klimaat is essentieel voor toekomstige generaties. Door scholieren al vroeg te voorzien van juiste en relevante informatie geven we hen de middelen om een weloverwogen mening te vormen en actief bij te dragen aan een duurzame toekomst. Een toekomst waarin zij zelf te maken krijgen met de gevolgen van klimaatverandering.
Wetenschap
Universiteiten en andere kennisinstituten als basis voor betrouwbare wetenschappelijke informatie
Meer informatie
Universiteiten en kennisinstituten zoals RIVM zijn cruciaal voor het waarborgen van betrouwbare informatie over het klimaat. Effectieve wetenschapscommunicatie, waarbij actuele kennis helder en toegankelijk met burgers wordt gedeeld, is hierbij onmisbaar.
Journalistiek
Waarborg betrouwbare journalistiek
Meer informatie
In een tijd van snelle verspreiding van mis- en desinformatie is onafhankelijke, hoogstaande journalistiek cruciaal. Ze zorgt ervoor dat burgers toegang hebben tot betrouwbare, goed gefundeerde kennis over klimaatverandering en klimaatoplossingen. Dit ondersteunt een publieke discussie die gebaseerd is op feiten en maakt het mogelijk om via democratische besluitvorming weloverwogen keuzes te maken.
Informatie-omgeving
Eerlijke informatie-omgeving online, op straat en in de nieuwsmedia
Meer informatie
De informatie-omgeving bepaalt in grote mate wat we normaal vinden, wat ons status geeft en waar we naar streven. Ze beïnvloedt ook hoeveel belang mensen hechten aan thema’s zoals klimaat. De informatie-omgeving bestaat uit alles wat we tegenkomen: online via social media platforms en AI-tools, in de nieuwsmedia en op straat, inclusief alle reclames die we zien.
Overheidsinformatie
Overheid geeft het goede voorbeeld, bijvoorbeeld met publiekscampagnes
Meer informatie
De overheid moet niet alleen zelf betrouwbare en consistente informatie verstrekken, maar ook investeren in publiekscampagnes die mensen helpen begrijpen wat er verandert en waarom bepaalde maatregelen nodig zijn. Actieve voorlichting helpt het maatschappelijk draagvlak voor klimaatbeleid te versterken. Daarnaast moeten beleid en de eigen bedrijfsvoering zichtbaar in lijn zijn met klimaatdoelen.
Je veilig uitspreken
Bescherming van publieke personen
Meer informatie
Wie actief deelneemt aan het publieke debat — zoals wetenschappers, journalisten, politici, lokale bestuurders en NGO’s — loopt steeds vaker het risico op intimidatie, haat of bedreigingen. Dit heeft een afschrikkend effect, ondermijnt de informatie-integriteit en verarmt het publieke debat. Publieke personen moeten daarom effectief worden beschermd, zodat iedereen zich vrij en veilig kan uitspreken.
Veelgestelde vragen
Wat bedoelen jullie met informatie‑integriteit over klimaat?
Informatie‑integriteit betekent dat de informatie die je krijgt over klimaatverandering en klimaatoplossingen klopt, onafhankelijk is en gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. Het gaat erom dat mensen niet misleid worden door verkeerde feiten, ontkenning of aanvallen op wetenschappers en journalisten.
Daarbij gaat het om het systeem erachter: hoe komt informatie bij mensen terecht, en onder welke voorwaarden? Integere klimaatinformatie bekijkt dus het informatie‑ecosysteem, van bron tot publiek, en informatie-integriteit vraagt daarom aandacht op verschillende domeinen, zoals informatie online en offline, media en onderwijs.
Waarom is informatie-integriteit rondom klimaat belangrijk?
Informatie-integriteit is belangrijk omdat beslissingen over klimaatbeleid, discussies in de samenleving en eigen keuzes afhankelijk zijn van juiste feiten. Foute of misleidende informatie kan twijfels veroorzaken, steun voor maatregelen ondermijnen en oplossingen vertragen. Betrouwbare klimaatinformatie is dus essentieel om goede keuzes te maken en draagvlak te creëren.
Hoe groot is het probleem van klimaatdesinformatie?
Klimaatdesinformatie is een groot probleem en wordt steeds urgenter. Ongeveer de helft van de EU-burgers geeft aan dat zij het moeilijk vinden om betrouwbare informatie over klimaatverandering te onderscheiden van desinformatie op sociale media, blijkt uit het meest recente Eurobarometer-onderzoek. Meer lezen: Eurobarometer over klimaat (2025)
Daarbij komt dat volgens het Global Risks Report 2024 mis- en desinformatie, samen met de gevolgen van de klimaat- en natuurcrisis, tot de grootste korte- en langetermijnrisico’s voor de samenleving behoren. Dit onderstreept dat klimaatdesinformatie geen randverschijnsel is, maar een structureel maatschappelijk risico. Meer lezen: Global Risks Report (2024)
Wie hebben baat bij klimaatdesinformatie?
Desinformatie wordt vaak verspreid door partijen die een economisch of politiek belang hebben bij het vertragen of verzwakken van klimaatbeleid. Wetenschappelijk onderzoek, waaronder een studie gepubliceerd in Open Research Europe van de Europese Commissie, laat zien dat desinformatie wordt ingezet als obstructie-strategie.
Daarbinnen spelen vooral economische belangen een rol, zoals fossiele energiebedrijven die bestaande verdienmodellen willen beschermen. Ook netwerken van lobbygroepen, denktanks en communicatiebureaus dragen bij aan het verspreiden van misleidende narratieven. Het gezamenlijke effect is dat besluitvorming wordt vertraagd en urgente klimaatactie wordt uitgesteld.
Wie bepaalt wat waar is rondom klimaat?
Feiten over klimaatverandering en klimaatoplossingen worden bepaald op basis van wetenschappelijk bewijs en consensus. Betrouwbare klimaatinformatie komt van erkende onderzoeksinstituten (zoals KNMI), peer-reviewed onderzoeken en internationale rapporten zoals van het IPCC. Het gaat niet om meningen, maar om informatie die herhaaldelijk wordt bevestigd door onafhankelijke experts.
Waarom is informatie-integriteit erkend op internationaal niveau?
Steeds meer landen en internationale organisaties erkennen dat betrouwbare klimaatinformatie een voorwaarde is voor effectief klimaatbeleid en goed functionerende democratische besluitvorming. Tijdens de VN-klimaattop COP30 in Belém (november 2025) is daarom de Declaration on Information Integrity on Climate Change gelanceerd.
Zowel Nederland als de Europese Unie hebben deze verklaring onderschreven. Ondertekenaars spreken daarin uit gezamenlijk klimaatdesinformatie te willen aanpakken en betrouwbare informatie te beschermen. Dit onderstreept dat informatie-integriteit niet alleen een wetenschappelijk of maatschappelijk thema is, maar ook een duidelijke beleidsprioriteit. We roepen de Nederlandse overheid op om deze inzet ook nationaal concreet vorm te geven.
Meer lezen: UNESCO COP30‑verklaring over informatie-integriteit
Wie zijn jullie? En waarom doen jullie dit?
Wij, het kernteam achter informatie-integriteit.nl, zijn een groep professionals die vanuit verschillende rollen werkt aan het versterken van informatie-integriteit rond klimaatverandering. Ons team bestaat uit klimaatobstructieonderzoeker dr. Martijn Duineveld, VN-Jongeren Vertegenwoordigers Duurzame Ontwikkeling Tommy Blomvliet en Ishata Rostamkhan, en klimaatmisinformatie-deskundige Lynn Vanheule (trainer, onderzoeker en energietransitieprofessional). Je kan ons bereiken via info@informatie-integriteit.nl
Vanuit dit initiatief hebben we 123 wetenschappers uit verschillende disciplines samengebracht die vinden dat betrouwbare klimaatinformatie bescherming verdient en dat het publiek toegang moet hebben tot correcte klimaatfeiten, zonder verwarring.
Link naar de brief, inclusief namen van de wetenschappers: Brief aan formerende partijen “Informatie-Integriteit” rondom klimaat